1. CGRP-remmers: doelgerichte preventie
De grootste medische doorbraak van de afgelopen jaren is de ontdekking van de rol van CGRP (Calcitonin Gene-Related Peptide). Dit eiwit komt vrij tijdens een migraineaanval en zorgt voor verwijding van de bloedvaten en ontstekingsreacties in de hersenen.
Nieuwe medicijnen blokkeren specifiek dit eiwit of de receptor ervan:
- Monoklonale antilichamen (injecties): Middelen zoals erenumab, fremanezumab en galcanezumab worden eens per maand of drie maanden via een injectie toegediend. Ze verminderen het aantal maandelijkse migrainedagen aanzienlijk.
- Gepanten (orale CGRP-remmers): Medicijnen zoals atogepant of rimegepant worden als tablet ingenomen. Uit recent onderzoek (zoals de TEMPLE-studie) blijkt dat atogepant niet alleen effectiever is dan klassieke preventieve middelen (zoals topiramaat), maar ook aanzienlijk beter verdragen wordt met veel minder bijwerkingen.
2. Ditanen: een nieuw alternatief voor triptanen
Voor het stoppen van een actieve aanval waren triptanen jarenlang de gouden standaard. Triptanen vernauwen echter de bloedvaten, waardoor ze ongeschikt zijn voor patiënten met hart- en vaatziekten.
De komst van ditanen (zoals lasmiditan) biedt een oplossing: deze medicatie werkt direct op de zenuwbanen in het brein zonder de bloedvaten te vernauwen, wat het een veiliger alternatief maakt voor een grotere groep patiënten.
3. Neuromodulatie en subcutane implantaten
Naast medicatie maakt ook de medische technologie grote stappen. Neuromodulatie maakt gebruik van lichte elektrische of magnetische impulsen om de verstoorde zenuwsignalen in de hersenen te herstellen.
- Draagbare apparaten: Externe apparaten voor op het voorhoofd, de arm of in de nek die zenuwen stimuleren om aanvallen te behandelen of te voorkomen.
- Onderhuidse implantaten: In academische ziekenhuizen lopen studies naar flinterdunne implantaten onder de hoofdhuid. Deze geven continue, zachte stroomstootjes af aan de betrokken zenuwen en kunnen door de patiënt via een draagbaar apparaatje worden geactiveerd.
4. PACAP: de volgende generatie in onderzoek
Omdat CGRP-remmers helaas niet bij iedereen aanslaan, onderzoeken wetenschappers alweer de volgende doelwitten. Een veelbelovend eiwit is PACAP (Pituitary Adenylate Cyclase-Activating Polypeptide). Medicijnen die zich richten op het blokkeren van PACAP bevinden zich momenteel in de klinische testfases en bieden hoop voor patiënten met therapieresistente chronische migraine.
Het landschap van migrainebehandelingen verandert snel. Waar de focus vroeger voornamelijk lag op symptoombestrijding, verschuift de zorg nu naar doelgerichte, gepersonaliseerde preventie met minimale bijwerkingen.
