Stel je een wereld voor waarin we door muren kunnen kijken om verborgen leidingen te vinden, vulkaanuitbarstingen dagen van tevoren kunnen voorspellen door minuscule verschuivingen in de aarde, of de kleinste elektrische signalen van een flitsende gedachte in de hersenen kunnen registreren zonder de schedel te openen. Dit is geen sciencefiction.
De droom om voet te zetten op de rode planeet is levendiger dan ooit. Organisaties zoals NASA en SpaceX werken koortsachtig aan raketten en systemen om de mensheid interplanetair te maken. We horen vaak over de gigantische afstanden, het gebrek aan water of de dunne atmosfeer van Mars.
De vraag is niet langer of we grondstoffen uit de ruimte gaan halen, maar wanneer. Terwijl de reserves van zeldzame aardmetalen, platina en kobalt op aarde slinken en de geopolitieke spanningen om de controle over deze voorraden toenemen kijken wetenschappers en tech-ondernemers met een schuin oog naar de hemel.
We produceren met zoverre recordtempo data dat onze huidige opslagtechnologieën het simpelweg niet meer kunnen bijbenen. Datacenters slurpen energie, vereisen zeldzame aardmetalen en de traditionele dragers zoals SSD's en magnetische tapes hebben een levensduur van hooguit een paar decennia.
De laatste jaren lijkt het wel alsof het weer vaker in uitersten vervalt. Van aanhoudende hittegolven en droogte tot plotselinge, catastrofale overstromingen: het weer blijft dagen- of zelfs wekenlang in dezelfde groef hangen. De absolute spil in dit verhaal is een onzichtbare, razendsnelle wind op grote hoogte: de straalstroom.
Het begon allemaal in 2016 in Japan. Wetenschappers ontdekten bij een recyclingbedrijf een bacterie, genaamd Ideonella sakaiensis, die PET-plastic (polyethyleentereftalaat), het materiaal waar de meeste water- en frisdrankflessen van zijn gemaakt, afbrak. Deze bacterie had zichzelf in minder dan 70 jaar, sinds de grootschalige productie van PET, aangepast om van dit synthetische materiaal te leven.
Je kent het gevoel wel: na een intensieve dag studeren of werken zit je hoofd bomvol. Het lijkt alsof er geen extra informatie meer bij past. Dit is geen inbeelding, maar pure biologie. Onze hersenen hebben een tijdelijke opslagplaats die aan het einde van de dag simpelweg vol raakt. Om die losse flarden informatie om te zetten in permanente herinneringen, hebben we iets cruciaals nodig: een goede nachtrust.
Een intense rust, een reis door een donkere tunnel naar een helder licht, of het gevoel los te komen van je eigen lichaam. Bijna-doodervaringen (BDE’s) fascineren de mensheid al eeuwenlang. Waar men vroeger dacht aan puur spirituele verschijnselen, werpt de neurowetenschap vandaag de dag een fascinerend licht op deze ervaringen. Wat gebeurt er nou écht in onze hersenen als we op de drempel van de dood staan?
